از سخنان قصار امیر مومنان امام علی (ع)
1: بهترین عبادت آن است که پنهان باشد .
2: بخل ، ننگ است .
ترس ، عیب می باشد .
فقیر در شهر خود غریب است .
ضعف و عجز آفت می باشد .
صبوری شجاعت است .
زهد ، ثروت می باشد .
احتراز از معصیت ، سپر است .
3: بهترین همنشین رضایت از سرنوشت است .
علم میراثی است گرانبها .
صفات پسندیده هرگز کهنه نمی شود .
فکر درست آیینه ای است صاف .
4: ای فرزند آدم وقتی می بینی خداوند درهای نعمت خود را به روی تو گشوده و تو شکر بجا نمی آوری از قهر خدا بترس .
5: ببخش نه به اندازه ی اسراف ، میانه رو باش نه به اندازه ی چشم تنگی و بخل.
6: زبان عاقل پشت دل اوست و دل احمق پشت زبانش .
7: گاهی خداوند بیماری را وسیله زایل کردن گناهان قرار می دهد و گرچه بیماری دارای اجر نیست ، اما همان طور که برگها از درختان فرو می ریزند گناهان از تو فرو می ریزد و دور می شود و اما اجر و پاداش در زبان است با گفتار ، و در دستها و پاها می باشد با کردار ، و خداوند بندگان پاک طینت را که دارای نیت صادقانه هستند اگر بخواهد در بهشت جا می دهد
8: خوشا به حال کسی که در فکر معاد باشد و برای روز حساب عمل نیک کند و به آنچه به او می رسد بسازد و از مقدرات خداوند راضی باشد .
9: آن بدی که تو را اندوهگین کند بهتر از آن خوبی است که سبب خودپسندی تو شود .
10: مرتبه و قدرت مرد ، به اندازه ی همت اوست و صداقت هر مرد به اندازه ی مروت او می باشد و شجاعتش به اندازه ی تنفرش از کارهای ناپسند است و عفت هر مرد به اندازه ی غیرت اوست .
11: سخاوت آن است که بدون درخواست دیگری ، ببخشند وگرنه بعد از درخواست ، آنچه می بخشند برای پرهیز از مذمت می باشد .
12:صبر بر دو نوع می باشد یکی صبر برآنچه نمی پسندی و از آن نفرت داری و دیگری صبر برآنچه مورد علاقه ی تو است و دوست می داری .
13: پایه و خمیر مایه تمام شهوتها ، دارایی است .
14: کسی که تو را می ترساند ( از کارهای که نباید کرد ) مانند کسی است که به تو بشارت می دهد ( تو را مژده نیک بختی می دهد ) .
15: قناعت ثروتی است که هرگز نقصان نمی پذیرد .
16: کسی که برای کار دیگری شفاعت می کند چون بالهای اوست ( که وی را به پرواز در می آورد و سبب موفقیت او می شود ).
17: از عطا کردن ( بخشیدن ) هر قدر کم باشد شرمگین مباش چون بهتر از این است که محتاجان را نا امید برگردانی .
18: از حاجت خود هنگامی که می فهمی که بایستی به نا اهل مراجعه نمایی به کلی صرف نظر کن .
19: شناختن جاهل از این دو علامت است که افراط می کند ویا تفریط می کند .
20: عفت ، زینت تهیدستی و شکرگزاری به درگاه خدا ، زینت توانگری است .
21: روزگار ، آدمی را سالخورده می کند ، اما آرزوهای آدمی را زنده می نماید تا روزی که مرگ نزدیک می گردد و در آن موقع آرزوها دور می شود .
رسم دنیا چنین است که آن کس که به ثروت دنیا دست بیابد دچار رنج می شود و آن کس که در دینا چیزی بدست نیاورد به سختی می افتد .
22: مردم دنیا ، چون مسافرانی هستند که در حال خوابیدن سفر می کنند .
23: با هر نفس کشیدن آدمی یک قدم به مرگ نزدیک تر می شود .
24: این روایت را یکی از اصحاب امیرالمومنین نقل کرده که نزد معاویه رفت و معاویه از او پرسید حال علی چگونه بود ؟
(ضرار بن ضمره ضبابی ) گفت به خدا قسم در تیره شب دیدم که علی بن ابیطالب (ع) در محراب عبادت خود ایستاده و ریش را به دست گرفته و مانند مارگزیده که دچار درد غیر قابل تحمل باشد آن را می پیچید و می گریست و چنین می گفت :
ای دنیا ، دست از من بدار ، چرا معترض من می شوی ؟... مگر آرزومند من هستی ؟ من نمی خواهم لحظه ای بیاید که تو به من نزدیک شوی و من به تو حاجت ندارم و برو دیگری را بفریب ، ای دنیا من تورا سه طلاق دادم و دیگر رجوع نخواهم کرد . ای دنیا زندگی کردن با تو کوتاه است و ارزش تو بسیار کم و آه از قلت زاد و برگ سفر ، و درازی مدت سفر ، و سختی آخرین منزل.
25: به شما سفارش می کنم پنج چیز را بیاموزید و برای فراگرفتن آنها رکاب به بغل شتر خود بکشید ( یعنی شتاب برای رسیدن به مقصود کنید ).
اول – به جز خداوند امید نداشته باشید .
دوم – از هیچ چیز جز گناه نترسید .
سوم – وقتی نمی دانید از گفتن کلمه نمی دانم خجالت نکشید .
چهارم – وقتی نمی دانید از پرسیدن شرم نداشته باشید .
پنجم – صبر داشته باشید چون صبر برای مومن چون سر برای آدمی است و همان طور که کالبد بی سر بدون اثر است مومن بی صبر بدون اثر است .
26: از کسی که بعد از توبه و استغفار از بخشایش خدا ناامید است حیرت می کنم .
27: کسی که امور خود وخدا را اصلاح کند خداوند امور او و مردم را اصلاح می نماید و کسی که کار آخرتش را اصلاح کند خداوند کار دنیای او را اصلاح می کند و آن کس که به نفس خود اندرز بدهد ( خود را با رهنمود عقل و ایمان اصلاح کند ) خداوند برای حفظ او محافظ می گمارد .
28: خیر آن نیست که تو دارای ثروت و فرزندان زیاد باشی بلکه آن می باشد که بر علم خود بیفزایی و حلم تو بیشتر شود و با بندگی به درگاه خدا نزد خلق سرافراز شوی . اگر نیکی کردی خدارا تشکر نموده ای و اگر بدی کردی نزد خدا توبه و استغفار کن و در دنیا خیر نیست مگر برای دو نفر ، یکی آنکه به وسیله ی توبه گناهان خود را جبران می کند و دوم آنکه در کارهای نیکو شتاب می کند .
29: کاری که با تقوی به انجام برسد اندک نیست چون کاری است که مقبول خداوند واقع می شود .
30: وقتی خبری می شنوید به عقل خود مراجعه نمایید و در آن بیندیشید چون روایت کنندگان علم زیاد هستند و اجراکنندگان آن معدود .
